CoP Theory-U

Vandaag in “De Dependance” in Rotterdam deelgenomen aan een Community of Practice van Theory U. Op pagina 249 en 250 bespreek ik dit veranderpad. Ik vond het een leerzame bijeenkomst, waarin de deelnemers actief participeerden. Eerst een case over een voedingsmiddelenfabrikant die met deze benadering een oplossing gevonden heeft voor de problemen van overgewicht bij (jonge) kinderen. Ze doen dit door ze via eenvoudige moestuinen op scholen kinderen bekend te maken met de oorsprong van ons voedsel. Door concrete ervaring met het zaaien, zorgen en oogsten, krijgen kinderen meer waardering voor voedsel. Het stimuleert hun bewustzijn. Er was maar een zeurpiet – ikzelf – die opmerkte dat we dit vroeger “schooltuintjes” noemden en dat die via allerlei bezuinigingen en moderne inzichten – in willekeurige volgorde – verdwenen zijn.

Theory U bouwt voort op de Vijfde Discipline – de lerende organisatie – van Peter Senge. Met Theory U zoekt men een antwoord op het falen van de rationele benadering. In termen van de grote paden: het Renovatie of Revitalisatiepad (p. 228) werkt niet meer. Die wordt gevonden in een beweging naar binnen, naar de innerlijke wil. Vanuit introspectie en het loslaten van de eigen waarneming, oordelen ontstaat een spontane, nieuwe ordening. Deze wordt, in kleine stapjes, via prototypes, verder uitgewerkt. De centrale stap is “presencing“, een combinatie van “sensing” (waarnemen) en “present” (tegenwoordige tijd, hier en nu). Het woord duit ook aan dat het een cadeau is, een “gegeven”. Theory-U streeft naar het bewust loslaten van de eigen waarneming.

In mijn boek geef ik aan dat er vier verschillende, samenhangende wijzen van waarnemen bestaan. Waarnemen zelf, meen ik, kunnen we niet loslaten. Het maken van onderscheid – verschil dat verschil maakt – kan niet zonder waarnemer. Noch zonder het scheppen van de bijbehorende paradoxen. In mijn optiek zit de crux niet in het loslaten van het waarnemen, maar in het leren accepteren dat een ander de gegeven (present) situatie anders waarneemt (sensing). Het zit in het toelaten van de ander in ons zelf, niet in een beter waarnemen van ons zelf. Als de conflicten bij veranderingen al voort komen uit een blinde vlek, dan kunnen we deze niet waarnemen. Sterker ons brein compenseert van zelf voor de blinde vlek: ze vult deze in. Zoals ook de “echte” blinde vlek in ons oog gecompenseerd wordt in de hersenen. We kunnen onze blinde vlek niet wezenlijk waarnemen. De ander verschaft de nodige andere perspectieven. Theory-U blijft, naar mijn mening, steken in de aanname dat we het eens moeten zijn, dat er leiderschap nodig is, voor we kunnen handelen. Ik zelf denk dat we het eens worden in de handeling en dat leiderschap het emergente verschijnsel is.

Over Jan Lelie

Loves to facilitate groups in complex situations
Dit bericht is geplaatst in Leiderschap, Uncategorized met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.