Cassandra informatie en vooringenomenheid

We horen wat we willen horen en we zien wat we willen zien. In eerste instantie zoeken we bevestiging. Dit heet Confirmation Bias of vooringenomenheid. Alle innovaties berusten op verkeerd verstaan, vergissingen, versprekingen of verkeerde veronderstellingen. Pas wanneer mensen in verwarring, onzekerheid of twijfel verkeren, gaan ze luisteren. Daarom – zeg ik dan – is het zo belangrijk om als facilitator in verwarring te kunnen blijven. Verduidelijken maakt het de ander onmogelijk om voor zich zelf duidelijkheid te krijgen.

Ik had het van de week weer in een workshop: ik gaf een onduidelijke instructie, de groep raakte in verwarring – inclusief ikzelf. En ik besloot daarin te blijven. Wat er gezegd werd klopte niet, paste niet, deelnemers aarzelden, er ontstond wrevel – met name in mijn richting -. En ik ging gewoon door. Opeens was er iemand die een opmerking maakte die de situatie leek te verduidelijken, iemand anders was het daarmee oneens. Er ontstond een gesprek tussen de deelnemers. Geleidelijk aan begonnen ze elkaar uit te leggen wat ik ze had willen vertellen. Niet in de woorden die ik in gedachte had – confirmation bias – , maar in hun eigen woorden. Bijzonder adequaat bleken ze in staat elkaar te vertellen wat ik had willen verduidelijken.

Toen gebeurde er iets merkwaardigs: ze bleven met elkaar in gesprek. Het was inmiddels koffiepauze, ik had het doel bereikt, maar de deelnemers bleven met elkaar praten, in overleg. Uiteindelijk heb ik iemand echt uit het gesprek moeten trekken naar de koffie.

We denken dat informatie verduidelijkt. Ik denk dat “confirmation bias” aantoont dat dat niet het geval is. Echte, valide, werkelijke informatie verwart. In eerste instantie. Daarom, schrijf ik ook in mijn boek, noem ik echte informatie Cassandra informatie. Cassandra was de naam van de vrouw die de Trojanen voorspelde dat zowel die Helena problemen zou geven, voor de hand liggend, als dat paard, weinig voor de hand liggend. Ze werd nooit geloofd. Letterlijk betekent haar naam: “zij die mannen verwart”. Want echte informatie – de informatie die niet iets bevestigt – verwart.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Cassandra
http://en.wikipedia.org/wiki/Cassandra_%28metaphor%29

Over Jan Lelie

Loves to facilitate groups in complex situations
Dit bericht is geplaatst in Begeleiden, Vergaderator met de tags , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.