Metapraxis, hoe werkt dat? Wat doet het?

In recente conversaties kwam het thema op van de “theorie” die ik in mijn boek hanteer. In mijn boek bespreek ik geen theorie maar een metapraxis. Ik heb indertijd met Will McWhinney ook zo over zijn boek gesproken. Theorie? Metapraxis? Wat maakt het uit? Een theorie levert beschrijvingen, model van gebeurtenissen, ter verklaring van het verleden en/of met de bedoeling een voorspelling te doen over vergelijkbare situaties. Een theorie is waar, wanneer deze met de werkelijkheid overeenkomt. Ze kan worden getoetst. Zoals bijvoorbeeld de Relativiteitstheorie van Einstein. Uit een theorie kunnen we handelingen afleiden, dit noemen we soms een experiment, om een bepaald resultaat te bereiken.

Een praxis begint met een handeling. De “Praxis” is ook de naam van een doe-het-zelfzaak. Uit die handelingen kunnen we een theorie afleiden, die we kunnen toetsen in de praktijk. Zie: http://en.wikipedia.org/wiki/Praxis_(process)

Praxis is the process by which a theory, lesson, or skill is enacted, practiced, embodied, or realised.

“Meta-” als prefix betekent “over”. Een metatheorie is een theorie over theorie. Een metapraxis handelt over de handeling. Vandaar bijvoorbeeld dat ik in het begin van het boek vraag te kiezen wat u van dit boek verwacht of uw eigen ideeën over veranderen op papier te zetten. Metapraxis is een verhandeling over handelingen. Ik wil laten ervaren dat de reflectie over de handeling ook een handeling is. Werken met de werkelijkheid. Sterker, dat de resultaten van die reflectie (= uw theorie) uw handelingen bepalen en dat wanneer u zich daarvan bewust bent, u kunt kiezen iets anders te doen. Dat houdt ook in dat werkelijkheid sterker is dan waarheid: elke theorie faalt ergens, is incompleet of inconsistent. Succes van een theorie uit het verleden is geen garantie voor de toekomst … Handelen daarentegen faalt nooit op die manier, een handeling is altijd “waar”.

Ik beschrijf in mijn boek een aantal ‘kleine paden’ om adequate veranderingen te bereiken. Vaak ligt een theorie ten grondslag aan zo’n veranderpad. Ik noem het kleine paden, hoewel de hoeveelheid werk en de impact voor een organisatie of gemeenschap groot kan zijn. De meeste tegenwoordig gebruikte methoden om veranderingsprocessen te begeleiden vallen onder deze zgn ‘kleine’ paden. Voor een organisatie biedt een ‘kleiner’ pad meestal voldoende soulaas. We lossen dagelijks problemen op zonder dat we de hele wereld veranderen. Bovendien leiden de in mijn boek beschreven twee grote paden niet tot een Utopia waarin iedereen nog lang en gelukkig leeft. Zoals ik aan Kersti schreef: “leven is één zelftest”.

Mijn boek biedt een soort sextant en kompas om de gegeven situatie in kaart te brengen en een voor die situatie passende theorie en methode te kiezen om op adequate wijze om te gaan met de beschikbare hulpbronnen en met anderen binnen een gegeven situatie optimale resultaten te behalen. Ik zeg niet dat de ene theorie beter is dan een andere. De ene theorie past beter in deze situatie en minder goed in een andere. Soms heeft u de verkeerde theorie. U kunt natuurlijk proberen de werkelijkheid aan die theorie aan te passen, maar ik raad aan over te stappen op een andere theorie. Dat is eigenlijk ook de letterlijke betekenis van “verkeren”: veranderen, omkeren.

Over Jan Lelie

Loves to facilitate groups in complex situations
Dit bericht is geplaatst in hoofdpad, kleine paden, metapraxis met de tags , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.