(On)begrepen

De afgelopen weken – zowel op de facilitator conferentie in Genève, als bij de inscholing, als tijdens de leergang – bleek weer hoe moeilijk en gemakkelijk we. “begrijpen”. Op het eerste gezicht lijkt het boek voor velen onbegrijpelijk. “Ik begrijp de taal niet”, zei iemand die Nederlands sprak, “maar ik begrijp wel wat er bedoeld wordt”.

Een van de moeilijkste dingen om te begrijpen, is dat dit boek een metapraxis is. Praxis wil zeggen handeling, zoals in de naam van de doe-het-zelf zaak, Praxis. Meta wil zeggen “over de”, waarbij meta ook weer refereert aan het woord erachter, in dit geval dus: “handelen over handeling”. Je kunt het ook een theorie over theorieën noemen (metatheorie) of reflecteren over reflecteren (metareflectie). De taal is ook een metataal. Wat bovendien voor veel deelnemers lastig te begrijpen valt, is dat ik ervan uit ga, dat je het (“de theorie”, “wat er werkt”, “hoe het gaat”, “het inzicht”, “het verstaan”) al begrijpt. Maar dat er ergens een soort blokkade optreedt. Die blokkade kan je alleen zelf opheffen. Of nu nog niet.

In theorie is er geen verschil tussen theorie en praktijk. In de praktijk wel. – A. Einstein

Ik behandel (sic) in het boek theorie als praktijk en praktijk als theorie. Mijn verhaal is zowel een eigen verhaal als een algemeen, eeuwenoud verhaal. “Niets nieuws onder de zon”. Er bestaat – denk ik -geen wezenlijk verschil tussen theorie en praktijk, behalve in theorie. De taal is ook een metataal. Dat maakte het lastig voor ons om het boek te schrijven en daarom wordt de tekst ondersteund door illustraties en kunstwerken. En de inscholingen en trainingen.

“Ik begrijp het niet”, zei een deelneemster. Ik pakte haar bij de onderarm: “ik begrijp je”, zei ik. Ze herhaalde haar mededeling nog twee keer. Ik begreep haar steeds. We gingen weer aan het werk. Tijdens de dag worstelde ze met zich zelf, ze bleef maar vragen stellen, onderzoeken, testen. Uiteindelijk haalde ze me in. In een ogenblik begreep ze het beter dan ik.

Over Jan Lelie

Loves to facilitate groups in complex situations
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.