Wat kenmerkt faciliteren?

Vandaag weer een gesprek met een potentiële deelnemer aan Kunstmest, Faciliteren voor Professionals. En weer de vraag: “wat versta je onder faciliteren?”. Faciliteren houdt in het bereiken van een gemeenschappelijk resultaat met een groep, onafhankelijk van de inhoud van de kwestie. Bij faciliteren staat het proces en de relaties op de voorgrond en niet enige inhoud. De facilitator heeft geen hiërarchische verhouding met de groep en geen vakinhoudelijke kennis of ervaring. Dat maakt het vak zo lastig: je kunt niet zeggen: “doe het zo, of anders …” en je kunt niet zeggen “doe het anders, of zo, of …”. Dit maakt dat het vak zowel breed als diep is. Breed als in veel verschillende inhouden en diep in de zin van werken met gevoelens, relaties en betrekkingen. Faciliteren brengt onbewuste processen aan de oppervlakte.

Dat laatste klinkt velen raar in de oren, want het gaat toch om de inhoud…. ? Het gaat ook om de inhoud, voor de deelnemers. Voor de begeleider is elke inhoud werkbaar. Vaak wordt gevraagd bij facilitators gevraagd om inhoudelijk kennis over een situatie, maar meestal is dat alleen maar ballast. Mijn boek heet ook Faciliteren als Tweede Beroep, omdat we geleerd hebben om alles vanuit de inhoud te benaderen. In veel gevallen staat ook de inhoud voorop en het proces en de relaties op de achtergrond.

Letterlijk betekent het het maken (“facere”) van verbinding (“li”, als is re-la-tie). Bij faciliteren gaat het daarbij om het maken van verbinding met een groep. Dit heet ook wel een “workshop”, waarbij “het werk” natuurlijk weer die verbindingen met de realiteit zijn.

Wat is het verschil met leiding geven?
Een leidinggever heeft ook een hiërarchische verhouding met de groep. Hij of zij heeft formele bevoegdheden en kan bijvoorbeeld middelen inzetten of inhouden. Een facilitator heeft sec gesproken geen middelen tot zijn of haar beschikking.

Wat is het verschil met adviseren?
Een adviseur heeft ook inhoudelijke kennis over de kwestie. vaak wordt op basis van een diagnose een advies gegeven. De adviseur heeft geenhiërarchische verhouding met de groep. Advies berust op kennis en ervaring.

Wat is het verschil met trainen?
Een trainer draagt vaardigheden over, meestal concreet, zichtbaar gedrag, om een resultaat te bereiken. Oefening baart kunst. De trainer zit vaak op de bank – vandaar een coach – bij de uitvoering en heeft wel zeggingskracht – er dient geluisterd te worden – maar tijdens de uitvoering geen hiërarchische verhouding met de groep. De trainer richt zich op gedrag, op processen.

Wat is het verschil met coachen?
Ten eerste is coaching vaak één op één. Verder heeft een coach ook geen hiërarchische verhouding met de groep, in ieder geval niet tijdens de uitvoering. Bij de coach gaat het meer om de beleving, het omgaan met relaties.

Wat is het verschil met mediëren?
Bij mediation is er vaak sprake van een beperkt aantal partijen – twee, drie – binnen een hiërarchische verhoudingen en/of een verzameling regels en afspraken. mediation zoekt een oplossing door regels met gevoel toe te passen. Net als bij faciliteren gaat het ook meer om het proces van … dan om de inhoud. In tegenstelling tot faciliteren, dient de mediator wel over een grondige kennis van regels te beschikken.

Over Jan Lelie

Loves to facilitate groups in complex situations
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.