Dialoog

Dialoog Dialoog is volgens mij oermoeder van al het faciliteren. Het betekent letterlijk “door (dia) rede (logos)” of “door woord”. Sommigen denken dat het woord van di-, twee, komt en dat dialoog een tweegesprek is. Dat kan, maar in de meeste gevallen doen er meer personen mee. Waarbij iedereen mee doet. De dialooggeleider doet zelf ook mee, hoewel hij of zij zich af en toe ook ingrijpt. De dialoog gaat uit van gelijkwaardigheid tussen de deelnemers, iedereen heeft een gelijkwaardige inbreng. De begeleider begrijpt en geleidt dat.

In een dialoog is een vraag belangrijker dan welk antwoord of resultaat; een dialoog “lost niets op”, maar verheldert en geeft inzicht. In essentie is de dialoog paradoxaal: aan het einde van het gesprek ben je wijzer en meer in verwarring. Je bent niet overtuigd of hebt geen andere mening, maar je hebt wel ingezien wat “er is”. Je ziet soms je eigen standpunt en dat van anderen als onderdelen van een groter geheel. Het gaat dan veel meer om dat we aanvullend op elkaar zijn, dan dat dit tegenstellingen betreft.

De dialoog is geen gesprek (dat gaat ergens over), geen overleg (dat gaat ergens over en streeft naar een resultaat), geen discussie (dat gaat over uitwisselen van meningen), geen debat (dat is meer gericht op winnen en verliezen, overtuigen), maar ook geen geklaag (“wat hebben we het toch slecht”) of protest (“dit moet anders”).

Change happens by listening and then starting a dialogue with the people who are doing something you don’t believe is right.

Jane Goodall

Een dialoog is een ontmoeting, en dan niet in de vorm van “niet” moeten, maar in de oervorm van “ont”: “beginnen met”, “beginnen met moeten”, zoals een “ontbijt” het beginnen van de dag is. De dialoog leidt veelal tot dezelfde acties (“moeten”) als een gesprek of overleg, maar vanuit een ander startpunt: vanuit vrijwilligheid.

Dit is ook wat iedereen zo moeilijk vind aan faciliteren en een dialoog: verlies aan controle, sturing, duidelijkheid. Je gaat, ook als begeleider, mee in de stroom. Vandaar dat je als begeleider wel een training moet hebben “reddend zwemmen”: dat je kan ingrijpen wanneer we verdrinken in een woordenstroom.

Dit is ook de “double bind” van veel discussies of gesprekken en organisaties: “vrijwillig mee doen aan iets wat iemand anders bedacht heeft” ). Dialoog – en ook faciliteren – houdt in dat iemand vrijwillig, uit eigen vrije wil, autonoom, mee doet en niet omdat dat ik denk dat dat beter voor hemzelf is (en dat kan het ook wel zijn), beter voor het team (idem) of beter voor (de baas van de) organisatie.

Over Jan Lelie

Loves to facilitate groups in complex situations
Dit bericht is geplaatst in Begeleiden, Creativiteit, meaning, Vergaderator met de tags , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.