De schijn van vertrouwen

Organisaties en overheden kennen dezelfde paradox: “out of control” omdat we “control” prefereren boven vertrouwen. Het verschil tussen de overheden en bedrijfsleven is niet dat de laatste “zakelijker” is en dus efficiënter of beter. De laatste is gewoon beter in het binnen houden van de vuile was. Ze sturen de schuldige met een gouden handdruk weg; en ze afschuiven de last af op de maatschappij, de markt. (hmm, zou dit de populariteit van het “marktdenken” verklaren – ander onderwerp.) Omdat de overheid de maatschappij vertegenwoordigt, heeft deze een additioneel probleem: “het zoeken van de schuldige” gebeurt in het openbaar.

Het idee van “control” of beheersing wordt versluierd. Het zit al in het woord: “heer”, verwijzend naar Ouder positie. Het verwijzen naar “veiligheid” en “kwaliteit” is een vorm van maskeren van het onderliggende principe: “vertrouwen in goed, controle is beter“. Ook “LEAN” is in deze valkuil gestapt: de essentie van kwaliteit is vertrouwen (op relaties) en NIET controleren. De grote Dr Demming zei het zo: “the task of (quality) management is to drive out fear”. In plaats daarvan is er een werkwijze geïntroduceerd gebaseerd op “angst”. De parlementaire enquête over ICT en overheid toont dat aan: uit angst voor een parlementair onderzoek naar mislukte ICT-projecten (=> gesloten communicatie, geïnstitutionaliseerd wantrouwen, concurreren in plaats van samenwerken, gebrekkig commitment) laten we ICT-projecten mislukken.

De paradox van macht / expressie lijkt hier te spelen: autoriteit (= overheid, expertise), creativiteit (= werken aan innovatieve oplossingen voor maatschappelijke problemen), afhankelijkheid (van elkaar, van de systemen onderling, ..) en, als gezegd, “moed / angst”. Ik ben bang dat we nog wel een tijdje te maken zullen hebben met dit spel.

Over Jan Lelie

Loves to facilitate groups in complex situations
Dit bericht is geplaatst in paradox. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.