Wat is “in control”?

Een bijdrage aan een gesprek op het KCF-forum over de overheid die “out of control” is.

Jan working Dit lijkt me de paradox (Paradoxes of Group Life, Smith en Berg) van macht (power) en dus expressie (autoriteit, afhankelijkheid, creativiteit en moed). Het paradoxale bestaat uit het fenomeen dat een autoriteit als de overheid zowel afhankelijk is van haar burgers, als de burgers van haar afhankelijk maakt. We creëren daarmee onze eigen interdependentie EN vragen aan elkaar de moed te hebben om daar weer niet afhankelijk te zijn. Zie daar het fenomeen van “de participatiemaatschappij”. Naarmate we meer afhankelijkheid (control, denk ook aan veiligheid) hebben, groeit de behoefte aan onafhankelijkheid, die zich uit in allerlei creatieve toepassingen van de regels (= misbruik vanuit het perspectief van control).

Een mooi voorbeeld was een sessie die ik laatst begeleidde van burgers (allemaal uit een verschillende minderheid; zie de figuur), die naar de gemeente waren gegaan om te vragen om ondersteuning bij het inrichten van de participatie maatschappij. De gemeente antwoordde dat dat niet kon, omdat de gemeente zelf nog geen bestuurlijk kader had voor de participatie maatschappij.

De onderliggende vraag betreft, zoals ik het zie, een vraag naar “zelfbeheersing“. Het probleem met het begrip “control” is, dat het control over het gedrag van anderen betreft. Wanneer we spreken over “out of control”, beheersen we het gedrag van de ander niet. In mijn optiek, was dat al van af het begin een fictie. Zolang ik me kan herinneren ga ik er van uit, dat ik alleen “control” over me zelf heb en geen enkele macht of zeggingskracht over de omgeving – behalve dan wat ik zelf kan doen. Wat ik zelf beheers.

Dit raakt ook de kern van faciliteren, omdat ik als facilitator ook geen macht over de groep of haar doelen heb. Het enige waarop ik kan terugvallen, is mijn zelfbeheersing. Tegelijkertijd geven we daarmee ook de groep de beheersing over zich zelf. Het zou best wel eens kunnen zijn, dat dit de impliciete bedreiging is, die managers voelen bij het inzetten van faciliteren als een interventie om hun “control” te versterken: loslaten.

Over Jan Lelie

Loves to facilitate groups in complex situations
Dit bericht is geplaatst in autonoom, Begeleiden, Creativiteit, vertrouwen met de tags , , , . Bookmark de permalink.