Archive for Uncategorized

Faciliteren van Configuraties – Masterclass workshop

Faciliteren van Configuraties verbindt de talige, objectieve, feitelijke, lineaire, logische wereld (“linkerhersenhelft”) met de beeldende, subjectieve, fictieve, cyclische, imaginaire werelden (“rechterhersenhelft”). De deelnemers maken aan elkaar duidelijk wat ze denken, voelen en menen. Dit aan de hand van eenvoudige voorwerpen en/of (LEGO) figuren. In de afgelopen jaren hebben we deze techniek ontwikkeld en toegepast, vanuit systemisch werk (opstellingen) en de ervaring al facilitator in het werken met groepen.

Certificering
Certificering in de werkvorm kan verkregen worden, nadat deze een tweetal keren is toegepast in concrete situaties. Neem contact op over de werkwijze (intervisie).

Meer informatie over de master class staat hier: Workshop Faciliteren Configuraties Algemeen

Hieronder kan je je inschrijven voor de Masterclass / Workshop Faciliteren van Configuraties op 7 juni 2017 te Den Haag.

Workshop "Faciliteren van Configuraties"

Deelnamekosten:
Eerste vijf deelnemers, 150 euro
Daarna 175 euro
Twee deelnemers op één factuur: 300 euro
Bij voldoende deelnemers: gift, wat het waard blijkt

Plaats: Ruimte voor Helden, St Jacobstraat 137, Den Haag

Factuur gegevens (en eventueel naam tweede deelnemer)

Eventueel bericht

Bij onverhoopte annulering geen restitutie; vervangen door een ander mag wel of deelname op een latere datum.
Algemene voorwaarden, zie http://www.mindatwork.nl/contact/algemene-voorwaarden/

Wat we kunnen leren van een 85-jarige

Tot mijn niet geringe verbazing, hoor ik in het video-interview met Irvin Yalom, dat deze eminente, 85-jarig hoogleraar en succesvolle schrijver over psychotherapie (vooral groepstherapie) nog steeds zijn intervisiegroep bezoekt. En nog steeds dingen leert, nu van zijn leerlingen. Yalom zegt, dat alle psychotherapeutische hulpvragen eigenlijk wortelen in ons (on)vermogen om relaties aan te gaan. Dat heeft direct te maken met het werken in groepen. Alleen in groepsgesprekken leren we daar beter mee om te gaan.

Eens te meer een bewijs, dat voor de professionele ontwikkeling van (proces)faciliteren, intervisie noodzakelijk is. Vandaar, dat ik het initiatief van de CoP Faciliteren en Projectmanagement voor een bijeenkomst over intervisie wil gebruiken als een eerste uitnodiging tot het vormen van een intervisie FGH Facilitator Gesprekken Haaglanden.

UITNODIGING
In deze, na de start, vaste groep, gaan we met elkaar spreken over ons eigen professioneel handelen als (proces)facilitator. Er is een verplichting om te komen en toetreden kan niet op elk moment. De onderwerpen hebben te maken met onze eigen specifieke professionele ervaring, aan de hand van min of meer actuele cases. De frequentie is hoog – bij Yalom wekelijks – en er is ook “huiswerk”, in de vorm van voorbereiden van je inbreng.

Ik stel voor om in eerste instantie een middag bij elkaar te komen en het protocol vast te stellen. Vervolgens komen we bij elkaar, waarbij steeds één van ons zijn of haar case / vragen inbrengt. Met elkaar vinden we uit, wat dit betekent. Uiteraard op een gefaciliteerde wijze, bijvoorbeeld een Retrospective. Op een latere bijeenkomst bespreken we je ervaringen met de toepassingen van het geleerde.

De FGH staat open voor iedereen die zich professioneel bezig houdt met het regelmatig faciliteren, modereren, voorzitten of begeleiden van groepen in bijeenkomsten of veranderingstrajecten. Deze te begeleiden groepen hebben GEEN vaste samenstelling, het zijn geen teams, aangezien dat meer onder leiderschap of teamcoaching valt. Voor de goede orde, het gaat niet over het leren van (nieuwe) methoden en technieken. Centraal staan jouw ervaringen, belevingen met jezelf en je relaties met je opdrachtgever en de groep.

Laat me via onderstaand formulier weten of je belangstelling hebt.

Doelgroep
Proces of groepsfacilitators, Moderatoren, Dagvoorzitters, Workshopleiders, Programma / Project managers, (Beleids)medewerkers die faciliteren
Aantal deelnemers: maximaal 12.

Resultaat
Waardevol faciliteren: duurzamere resultaten met minder inspanning
– Inzicht in de bronnen van ons lijden
– Professionele ontwikkeling
– Betere voorbereiding, meer rust
– Effectiever interventies, leukere bijeenkomsten, dankbare deelnemers

Lokatie, data
In de buurt van OV in Den Haag
Samen (aantal deelnemers = aantal dagen) vast te stellen op dinsdag 30 maart, vanaf 14.00

Prijs
Afhankelijk van de kosten. Ongeveer 45 – 60 euro per keer, van te voren te voldoen voor alle geplande bijeenkomsten. Geen restitutie, geen vervanging.

Relevante literatuur
K.K. Smith; D.N. Berg – Paradoxes of Group Life – Understanding Conflict, Paralysis and Movement in Group Dynamics
Dit boek is essentieel om te begrijpen hoe identiteit, individualiteit, vertrouwen, betrokkenheid, creativiteit en leiderschap samenhangen met de psychologische processen die mensen in groepen doormaken.

Ik heb interesse in deelname aan de Facilitator Gesprekken Haaglanden.

Nodig me uit voor de vrijblijvende start bijeenkomst

Ik kan op dinsdag 30 maart, vanaf 14.00Ik heb belangstelling, maar kan die dag niet

Dit formulier zal alleen gebruikt worden voor de Facilitator Gesprekken Haaglanden. Eventuele berichten worden na de eerste bijeenkomst of na 6 maanden verwijderd.

EPILOOG
Overigens blijkt een van mijn relaties, een zeer effectieve coach, op haar 72-ste ook nog steeds in haar intervisie groep te participeren.

Disclaimer
Dit is een persoonlijk initiatief en valt niet onder de verantwoordelijkheid van IAF-NL of IPMA-NL

Lopen met je vraag

Op het terrein van dit voormalig klooster was was een labyrint. Mooi meegenomen. Labyrint is een mooie metafoor voor je levensweg, of voor een bijeenkomst. Je begint met een vraag of opdracht, loopt, komt anderen tegen, kent keerpunten, bent op weg naar een nog onbekend resultaat. Je komt ergens aan, en gaat weer gaat weer terug, terug naar waar je begonnen bent. Maar nu met een antwoord of oplossing. De fysieke ervaring, het gewaarworden tijdens het wandelen helpt, werkt. Ook wanneer je er niet in geloofd of sceptisch bent, zoals een van de deelnemers,

Hoe doe je dat?

Heb je nu geen labyrint tot je beschikking, of vind je dat één stap te ver: het is altijd verstandig om deelnemers tijdens een bijeenkomst even te laten lopen. De instructie die we gaven was heel eenvoudig:
– ga op pad met je vraag. Lees (of herhaal) je vraag voor jezelf. Haal even diep adem en ga op pad naar een haalbaar doel (in dit geval, het centrum van het labyrint)
– loop met je vraag naar je doel, en merk wat je tegenkomt of ontmoet. Waar gaat het zwaar, wanneer licht? B
– aangekomen, sta je even stil, haal adem. Kijk om je heen. Formuleer welk antwoord, inzicht of ideeën in je opkomen.
– loop hetzelfde pad terug, met je antwoord.
– bespreek. Wat ga je doen?

Beelden van Kunstmest 9

Met de deelnemers aan Kunstmest 9 neergestreken in Vught, bij Zin. Twee dagen bijzonder nuttig besteed aan het uitvoeren van sessies. Hierbij wat foto’s. Zoals je weet, werken we op basis van “experiental learning”. Dat houdt ook in, dat we gebruik maken van wat er zich voordoet.

Oproep

kringgesprekHet woord faciliteren betekent verbinding maken. En omdat niemand “geen verbinding” kan maken, faciliteert iedereen.

Omdat iedereen toch faciliteert, doet niemand het perfect. Het is als het grapje, “my name is Nobody, because nobody is perfect“.

Om ons zelf te bekwamen in faciliteren zijn we een aantal jaren geleden gestart met een leergang”: Kunstmest; Faciliteren voor professionals”. Met professionals bedoelen we natuurlijk degenen die zich uitroepen tot facilitator. We staan nu aan de vooravond van de negende leergang, ingekort naar 4 dagen, van Kunstmest XP. Je kan nog meedoen, of je opgeven voor de volgende keer, begin 2017. Voor meer informatie: kijk op deze site.

Kunstmest XP – Negen

Deelnemers met certificaatFaciliteren of begeleiden van groepen vormt altijd een uitdaging, juist voor een expert. Wil je de uitdaging beter aangaan?

Op 1 november gaan Larissa Verbeek en ik weer een leergang faciliteren voor professionals geven. Deze keer weer een vierdaagse e-XP-ert leergang. In deze combinatie van training, coaching, intervisie en ervaringsgericht leren, maken we je sterker in het omgaan met groepen in veranderingsprocessen. Naast, nee, door middel van methoden en technieken begeleiden we je in de intake – de meest cruciale stap van een sessie -, ontwerpen, uitvoeren, afronden en rapporteren over een bijeenkomst. We ervaren met elkaar hoe je houding, positie en ademhaling beter te gebruiken, waar je weerstanden zitten (en hoe daar mee om te gaan). Het geheel is gegrondvest op een solide, bewezen metapraxis, beschreven in “Faciliteren als Tweede Beroep”.

Wil je referenties? Laat het ons weten.

Voor meer informatie of aanmelden: check deze site of stuur een mail naar mij, janlelie”at”mindatwork.nl

Hoe hoort het hier

Kunstmest 6 - Impressie door een dochtertjeBij het overdenken van het al dan niet uitbreiden van onze werkgroep, stuitte ik op de volgende pragmatische paradox:

De grenzen van relaties
We definiëren relaties (die hoort er wel en die hoort er niet bij) in termen van grenzen, maar grenzen (wie zijn er binnen en wie staan er buiten) zijn geen relaties. Dit is de essentie van de paradox van Behoren. Daarbij treedt een opmerkelijk fenomeen op: het symbool van de grens valt niet samen met de fysieke manifestatie van een grens. Bijvoorbeeld, een muur of een hek tussen landen, is een fysieke afbakening, die echter niet de band tussen mensen verbreekt. Of omgekeerd, wanneer we een grens hanteren als het einde van een relatie, moeten we een ander mens wel als “geen mens”-zien. Vandaar de neiging ze te ontmenselijken. We vergelijken ze dan met “dieren” of met bepaalde negatieve eigenschappen. Ze zijn niet we. (tussen haakjes: zo werkt het dus ook met teksten tussen haakjes).

Schaarste in overvloed
De paradox van Schaarste treedt altijd op in samenhang met de paradox van Behoren. Immers, wanneer er meer mensen bij ons komen, is er minder voor ons EN tegelijkertijd kunnen we de nieuwe mensen zien als een bron van overvloed. Zo zie je, hoe de Paradox van Schaarste leidt tot discussies over kosten versus opbrengsten. Ze benadrukt ook de paradox van “identiteit”. “Ze” hebben andere normen, waarden en gewoontes dan “we” en omdat “ze” anders zijn, horen ze niet bij “we”. Er ontstaat dan druk op de individuen van “we” tot saamhorigheid, opdat “ze” geweerd kunnen worden. De paradox maakt dan overigens, dat een individu naar voren komt, die weer niet representatief is voor de groep waar hij of zij voor staat. Vervolgens maakt dit weer, dat de symbolen nadrukkelijker benadrukt worden. Uiteindelijk volgt dan het “economisch” argument – het zijn economische vluchtelingen versus de economie kan het niet aan – als begrenzing. En niemand merkt op, dat schaarste ook de oorzaak is van het verlaten van “het huis”.

De discussie in Duitsland – over de satire – gaat nu zelfs zover, dat het gebruik va symbolen (“vrijheid van meningsuiting”) tot een symbool gemaakt is.
Trouwens, ook de hele Panama Papers affaire is een mooie illustratie van de paradox van grenzen, schaarste en wat wel en niet (be)hoort.

Verlossing
In dit verband (sic) lijkt het woord verlossing op haar plaats. Er zijn geen oplossingen voor de paradoxen van Behoren, en/of de paradox van Schaarste. De paradoxen staan beide als tekens, als symbolen, voor een (komende) transformatie: die van verlossen zelf. Net zoals (maken van) relaties van een ander logisch type is als (leggen van) grenzen, zo is verlossen van grenzen van een ander logisch type als opheffen van relaties. In de woorden van Po: “Er is geen geheim, het duurde even voor ik het door had”.

Nous y sommes tous Français

Naar aanleiding van 22/3: “We zijn ook allemaal Belgen / Nous y sommes tous Belges”

Marijn Kruk stelt in De Correspondent de vraag Waarom de Fransen liever in een veiligheidsstaat dan in een democratie lijken te willen leven. Ik heb een notoire hekel aan waarom-vragen. Waarom? Daarom! Welke vraag speelt hier echt?

In de titel staat al aan wat er aan de hand is: begrenzen (Frans / On-Frans), perceptie (zeggen / doen) en macht (democratie / autoritair ). De drie basis paradoxen. Dit is niet een Frans fenomeen, maar universeel. “Nous y sommes tous Français”.

Inleiding
Lelie constellationDeze verschijnselen zijn al door Bateson beschreven in de jaren dertig van de vorige eeuw. De term hiervoor luidt: “schismogenese“. Ze gelden voor alle groepen, in alle situaties. Het enige verschil is de orde van grootte. Waren het “tot voor kort” (ik denk dan aan 200 jaar) lokale verschijnselen, nu zijn ze mondiaal. Kort gezegd: omdat de (wereld) economie vastloopt, een “Tragedy of the Commons“, zoals onder meer blijkt uit de klimaatproblematiek, manifesteert zich een (universeel) onderliggend verdelingsprobleem, dat zich uit in escalatie, “meer van hetzelfde”. Door het inzetten van “macht”, maskeren we onze machteloosheid in het verlossen van onszelf uit een situatie die we zelf geschapen hebben.


Verschillen verschillen
Schismogenese, is meer dan het ontstaan van verschillen. In iedere groep treedt “splitsing op”, sterker nog, splitsen is noodzakelijk voor het vormen van groepen. Of de verschillen natuurlijk of kunstmatig zijn, daar kan je over van mening verschillen (ook dat is een verschil). Een groep gaat altijd over zij/wij, in/out, wel/niet. De problematiek is er echter altijd een van apart/samen, meer/minder, …

Met ander woorden, een analoge situatie (meer/minder samenwerken) wordt altijd “geframed” in digitale termen (nee/ja samenwerken, zie het komende referendum). De framing zelf is ook een vorm van verschil maken. En dus betrekken we die vervolgens op onze eigen groep. Onze groep is “goed”, de anderen minder en dus “niet”. Daar gaan we meestal aan voorbij: framing, inclusief deze discussie, wordt onderdeel van het probleem (vandaar: “perceptie”). Dit noem ik, in navolging van Bateson, de dubbele binding, “double bind“.

De splitsing kan complementair zijn, de groepen vullen elkaar aan, of symmetrisch, de groepen lijken op elkaar. In het eerste geval spreken we meestal over een organisatie (waarin de functie verdeeld zijn), in het tweede geval over een gemeenschap (waaraan we betekenis ontlenen). Dit is ook weer een verschil in perceptie en dus onderdeel van het probleem. Het interessante is, dat we allebei nodig hebben: elke gemeenschap organiseert zich en elke organisatie heeft zaken gemeenschappelijk. Het een is niet beter dan het ander, ze zijn allebei nodig en lijken elkaar uit te sluiten. In de “vluchtelingen” (alweer framing) treedt de Tragedie van de Gemeenschappelijke Weide het duidelijkste op. De hele vluchtelingenproblematiek, is een manifestatie hiervan: organisatie en gemeenschap. Sommigen zitten daadwerkelijk vast in een tentje op een weide, de paradoxen kennen hun eigen ironie.

De complementaire splitsing leidt altijd tot stagnatie; de symmetrische tot escalatie. De eerste noemen we – bijvoorbeeld – economie, de tweede oorlog. Deze zijn niet alleen onverbrekelijk met elkaar verbonden, ze roepen elkaar ook op. Oorlog is “goed” (merk op dat “goed” en “slecht” ook weer een verschil betekent) voor de economie – ze groeit ervan – en economie – als ze stagneert – is “goed” voor de oorlog. De verschillen in dynamiek – escaleren en stagneren – hebben dezelfde bron en dezelfde bestemming: elkaar.

Nu zijn deze twee verschillen ook weer symmetrisch en complementair. Dit maakt, dat machtsverschillen (complementair) leiden tot stagnatie (vandaar de opmerkelijke trend naar een verdeling van 50-50 in verkiezingen) en tot de escalatie van “symmetrische” partijen (links/rechts). Die vervolgens weer om de macht gaan strijden. Daaronder ligt een universeel en onoplosbaar probleem: verdelingen. Er bestaat geen eerlijke verdeling. Verdelen, houdt in splitsen. Schismogenese is haar eigen oorzaak en gevolg.

Van lokaal naar globaal

Deze dynamiek was tot zo’n 200 jaar geleden vrij “onschuldig”, of in ieder geval “lokaal”. Dankzij het ontwikkelen van nieuwe technologie (overigens oorspronkelijk een vraag naar een ethische keuze: hoe goed te handelen) is ze thans “globaal”. We verkeerden al op de rand van de chaos, ze is nu alleen mondiaal.

Deze dynamiek heeft haar eigen logica, haar eigen wetten en regels. En ze zijn ook nog eens onvermijdelijk, omdat deze wetten aan hun eigen wetten moeten voldoen. Ze heeft ook geen oplossing en het kan daarom ook geen probleem zijn. Juist door haar te problematiseren (= perceptie), doet ze zich voor als een probleem. En zoeken we, hopen we op een antwoord, op de verkeerde plek. De sleutel ligt niet in het licht van de lantaarn, maar in het donker, waar we haar kwijt raakten.

En nu allemaal…
Wat is de vraag? Hoe in te zien dat angst om iets te vermijden wat we zelf geschapen hebben, de bron is van die angst. De stagnatie, onmacht en de wanhoop die we voelen is onvermijdelijk. Menselijk. Wat we zouden kunnen doen, is het accepteren, dat ook onze leiders onmachtig zijn. Ze gedragen zich als de machtige tovenaar van Oz – let niet op de mens achter het gordijn. De opdracht van de leider is niet langer het geven van antwoorden, noch het benoemen van de problemen. Het gaat om het ontwarren van de vraag, het vraagstuk. De vraag is, hoe te weten, dat je het ook niet weet. We zullen er met elkaar uit moeten komen, niet omdat we verschillend zijn, maar omdat we anders zijn.Net als Fransen.

Naar aanleiding van de gebeurtenissen in Brussel
1. Ik leg ook de nadruk op “ook”. We hebben de neiging om te denken dat we alleen maar het een kunnen zijn, met uitsluiting van iets anders. Dat categorieën wederzijds uitsluitend zijn. Dat leidt ertoe dat we – wellicht onbewust – ook “de andere” buitensluiten.
2. We hebben moeite met kansen. Wanneer er een (kleine) kans is, dat iets gebeurt, zal het een hele tijd niet gebeuren en dan toch. De kans dat het dan (toch) gebeurt is 1.
3. Waanzin is steeds hetzelfde proberen in de hoop op een andere uitkomst. Zowel terroristen als staten zijn in die valkuil gevallen.

Voor meer informatie: raadpleeg “Paradoxes of Group Life

Iedere dag een tip

beste wensen voor een gezond en succesvol 2016. Een van mij goede voornemens is, om iedere dag een tip voor betere vergaderingen, meetings, bijeenkomsten te publiceren via twitter. De hashtag is #sbbb, samen beslist beter besluiten.

Zwarte Pieten

hoofdstuk 1 paradoxDit is een voorbeeld van de paradox van “behoren”, identiteit. De waarden en normen van een groep – elke groep – bepalen welk uiterlijk of gedrag (= inhoud) wel en niet hoort (= proces). Wanneer het gedrag van het al dan niet behoren tot inhoud wordt, wordt duidelijk dat beide partijen vergelijkbaar gedrag vertonen EN elkaar daarop uitsluiten. Dit heet een “double bind”: hier is geen oplossing voor.

In schema Zwart –/ analoge tegenstelling –> wit –/ digitale tegenstelling –> niet zwart —-/ analoge tegenstelling –> niet wit — / paradox —> “niet wit” is NIET “zwart”.